Cruises vanuit Tallinn

Een middeleeuwse stad die er nog vrijwel helemaal staat

Er komen 501 reizen langs in Tallinn en er vertrekt er 1. Wat deze stad bijzonder maakt is niet één gebouw maar het feit dat het geheel er nog is.

Om de oude stad staat bijna twee kilometer stadsmuur overeind, met twintig van de oorspronkelijk zesenveertig torens. Daarbinnen liggen straten met kinderkopjes, koopmanshuizen met hijsbalken en pakhuizen uit de tijd dat dit een Hanzestad was.

Op het marktplein staat het stadhuis uit 1404, en dat is het enige gotische stadhuis dat in Noord-Europa bewaard is gebleven. Bovenop staat een windwijzer van een krijgsman die Oude Thomas heet en die al sinds 1530 meedraait.

Aan datzelfde plein zit een apotheek waarvan de eerste vermelding uit 1422 stamt en die sindsdien zonder onderbreking in hetzelfde pand werkt. Je kunt er binnenlopen; er staat een vitrine met middelen uit vroeger tijd, waaronder gedroogde egel en gemalen mummie.

Twee steden boven elkaar

De oude stad valt uiteen in twee delen, en dat is geen indeling voor toeristen maar een oude machtsverhouding.

Boven op de kalksteenheuvel ligt Toompea, waar de adel en de landsheer zaten. Daaronder ligt de benedenstad, waar de kooplieden en de gilden woonden. Ze hadden elk hun eigen muur, hun eigen poorten en hun eigen rechtspraak, en de poorten tussen de twee gingen 's avonds dicht.

Die scheiding hield eeuwen stand en er is met enige regelmaat ruzie over geweest, tot vechten aan toe. Pas in 1878 zijn de twee bestuurlijk samengevoegd.

Je loopt van beneden naar boven via twee straatjes die Lange Been en Korte Been heten, en de poorten ertussen staan er nog. Boven heb je twee uitkijkpunten over de daken van de benedenstad en de haven.

Op Toompea staat ook de Alexander Nevskikathedraal uit 1900, met uivormige koepels. Die is er door de Russische overheid neergezet in een tijd van gedwongen russificatie, en pal tegenover het parlement; na de onafhankelijkheid gingen er stemmen op om hem te slopen. Dat is niet gebeurd.

Een land dat zich heeft vrijgezongen

Buiten het centrum ligt een terrein met een enorme overkapping in de vorm van een schelp, en daar is iets gebeurd dat de geschiedenis van dit land bepaalt.

Estland heeft een traditie van massale zangfeesten die teruggaat tot 1869, waarbij tienduizenden mensen tegelijk zingen. Onder Sovjetbestuur bleven die doorgaan, met een repertoire dat door Moskou werd goedgekeurd.

Vanaf 1987 gingen mensen daar verboden vaderlandse liederen aan toevoegen. In september 1988 kwamen naar schatting driehonderdduizend mensen op dit terrein bijeen, ongeveer een kwart van de hele bevolking, om die liederen te zingen en onafhankelijkheid te eisen.

Dat proces heeft de Zingende Revolutie gekregen, en Estland werd in 1991 onafhankelijk zonder dat er een schot viel. Het terrein is vrij toegankelijk en ligt op een kwartier rijden.

Wie het bredere verhaal wil: er is in de stad een museum over de Sovjet- en de Duitse bezetting.

Het meest digitale land van Europa

Er is nog een reden waarom dit land buiten proportie bekend is, en die merk je pas als je iets moet regelen.

Estland heeft zijn overheid na 1991 vrijwel vanaf nul digitaal opgebouwd. Belastingaangifte, recepten, bedrijfsinschrijving en het overgrote deel van het overige papierwerk gaan online, en er wordt sinds 2005 bij verkiezingen via internet gestemd.

Er bestaat zelfs een digitaal ingezetenschap waarmee mensen van buiten het land hier een bedrijf kunnen inschrijven en beheren zonder er ooit te komen.

Voor een bezoeker betekent het vooral dat vrijwel overal met kaart wordt betaald, ook voor kleine bedragen, en dat er in het hele centrum draadloos internet is.

De munt is de euro, want Estland is sinds 2011 lid van de eurozone. Wij hebben de tarieven, reistijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Juni is de topmaand

Juni telt 111 reizen, augustus 89 en mei 88. In februari komt hier niets langs en in maart 4.

Dat is het Oostzeeseizoen, dat van mei tot september loopt. In juni is het hier licht tot laat in de avond: de zon gaat rond half elf onder en het wordt daarna nauwelijks echt donker.

Wat opvalt is dat december met 15 aanlopen boven november en oktober uitkomt. Dat zijn kerstmarktreizen; de markt op het marktplein hoort tot de oudste van Europa, en er staat sinds 1441 een boom.

223 van de 501 reizen duren tien tot veertien dagen en 157 vijftien dagen of langer. Ze vertrekken uit Kopenhagen (141), Warnemünde (64) en Southampton (64).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Kopenhagen, Helsinki, Stockholm en Riga, met Helsinki op 472; die twee steden liggen tachtig kilometer uit elkaar en staan vrijwel altijd samen op een reis. De rederijen zijn Princess Cruises, MSC Cruises, Holland America Line en AIDA en de goedkoopste reis begint bij €1.179 per persoon.

Waar je op moet letten

• De kade ligt op een kilometer van de oude stad; te lopen.
• Kinderkopjes overal. Draag stevige schoenen.
• De bovenstad is een klim, met het uitzicht als beloning.
• Kaartbetaling werkt overal, ook voor kleine bedragen.
• Mei tot september is het seizoen; december is kerstmarkt.