Cruises naar Symi

Het eiland dat van sponzen leefde

Er komen 56 reizen langs in Symi en er vertrekt er geen enkele. Wat je hier ziet is gebouwd door een bedrijfstak die niet meer bestaat.

Dit eiland heeft in de negentiende eeuw geleefd van het duiken naar sponzen, en het was daarin het belangrijkste eiland van de Egeische Zee. Er woonden op het hoogtepunt meer dan twintigduizend mensen; nu zijn dat er ongeveer vijfentwintighonderd.

Dat verschil is aan de haven af te lezen. Rond de baai staan honderden neoklassieke koopmanshuizen in oker en okerrood, met driehoekige gevels en hoge ramen, en die zijn allemaal in die periode gebouwd. Een deel staat leeg.

Vanaf 1865 werd er met een duikpak gewerkt in plaats van op de adem, en daarmee kon dieper en langer worden gedoken. Dat leverde meer sponzen op en het kostte mensenlevens: honderden duikers zijn verlamd geraakt of gestorven aan wat men toen niet begreep en nu caissonziekte noemt.

De bedrijfstak is in de twintigste eeuw ingestort door een ziekte die de sponzen zelf trof en door de opkomst van kunststof. Wat er over is, zijn de huizen en een paar winkels aan de kade.

Sinds 1971 mag er niets nieuws worden gebouwd

Dat de haven eruitziet zoals zij eruitziet is geen toeval maar beleid.

Het hele dorp aan de baai is in 1971 tot beschermd gebied verklaard. Er mag niet in moderne stijl worden bijgebouwd, de kleuren liggen vast en de daken moeten van pannen zijn. Wie hier verbouwt, verbouwt in de negentiende-eeuwse vorm.

Vanaf de kade loopt een trap met ruim vijfhonderd treden naar het oude dorp op de heuvel. Die trap is van steen, hij is steil en er is geen schaduw; reken op een half uur omhoog en neem water mee.

Boven staat de oudere nederzetting, die daar ligt omdat zij vanaf zee onzichtbaar moest zijn voor piraten. Daar is het stil en er wonen ook nu nog mensen.

Wie die trap niet ziet zitten, kan met de bus of een taxi omhoog. Er is verder in de haven niets waarvoor je een excursie nodig hebt.

Geen enkele reis hier doet ook Rhodos aan

Dat is opvallend, en wij hebben het nagerekend omdat wij het eerst niet geloofden.

Rhodos ligt veertig kilometer zuidelijker en is de gewone manier om hier te komen: er varen dagelijks veerboten. In het bestand komt die haven op ruim vijftienhonderd reizen voor.

Van de reizen hier deelt er geen enkele een route met Rhodos. Niet een.

De verklaring zit in het soort schip. De rederijen die hier aanleggen zijn Seabourn, Star Clippers en Ponant, en dat zijn zonder uitzondering kleine schepen; de baai is smal en er is geen kade voor grote schepen. Die kleine schepen varen een andere ronde dan de grote, en die grote gaan naar Rhodos.

Voor jou betekent het dat dit eiland en Rhodos elkaar uitsluiten. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Athene (Piraeus), Patmos, Istanbul en Kotor.

Het klooster aan de zuidkant

Aan de andere kant van het eiland, ongeveer vijf kilometer van de haven, ligt een klooster dat voor Griekse zeevarenden van belang is.

Het is gewijd aan de aartsengel Michael, die hier als beschermer van zeelieden geldt, en er komen het hele jaar door mensen naartoe om een gelofte in te lossen. De klokkentoren is in barokke stijl uitgevoerd en valt van ver op.

Binnen hangt een zilveren icoon en er is een verzameling van flessen die op zee zijn geworpen met een briefje erin en die hier zijn aangespoeld. Die zijn er in de loop van de jaren van alle kanten van de Middellandse Zee naartoe gedreven.

Sommige schepen leggen daar aan in plaats van in de hoofdhaven, want er is een aparte steiger. Kijk dus na welke van de twee jouw reis aandoet, want ertussen zit een rit van een halfuur over de bergen.

Het punt in het bestand ligt overigens op drie kilometer van de hoofdhaven en op vijf van het klooster, dus ergens in het midden van het eiland. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

September is de piek, en oktober valt weg

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd. mei telt dertien aanlopen, juli negen, mei en augustus elk acht en juni zes.

Dat past bij wat wij op zestien grote Griekse havens hebben gemeten: vijftien daarvan hebben hun piek in september of oktober en niet in de zomer. Hier valt oktober met twee aanlopen wel scherp terug, en van november tot en met maart komt er niets.

De duur is in twee groepen verdeeld. Vijftien reizen duren zeven nachten, twaalf achtentwintig en elf eenentwintig. Dat eerste zijn eilandrondjes en het tweede lange reizen door de Middellandse Zee.

Vierentwintig reizen beginnen in Piraeus en twaalf in Istanboel. De prijzen lopen van zesentwintighonderd euro tot tweeentwintigduizend vierhonderdachtennegentig euro.

Bij acht reizen ontbreekt het bedrag, waarvan drie van een kleine aanbieder die er drie levert en dus bij alle drie niets meegeeft. Alle vaargebieden bij deze pagina kloppen, en dat is in dit bestand vermeldenswaard.

Waar je op moet letten

• Geen enkele reis hier doet ook Rhodos aan. De twee sluiten elkaar uit.
• Er komen alleen kleine schepen; de baai heeft geen kade voor grote schepen.
• De trap naar het oude dorp heeft ruim vijfhonderd treden en geen schaduw.
• Er zijn twee aanlegplaatsen op het eiland; kijk na welke jouw reis aandoet.
• September is de drukste maand; oktober valt scherp terug.
• Van november tot en met maart komt hier niets.