Haven · Noorwegen
Er komen 560 reizen langs in Risøyhamn en er vertrekt er geen enkele. Dit is met ongeveer tweehonderd inwoners de kleinste halte van de hele lijndienst, en dat er hier überhaupt schepen komen is het gevolg van graafwerk.
Tussen de eilanden Andøya en Hinnøya ligt een zeestraat die zo ondiep is dat er geen zeeschip doorheen kon. Wie van het zuiden naar Vesterålen wilde, moest er in een grote boog omheen, de open zee op.
Vanaf 1914 is er een vaargeul door die ondiepte gebaggerd. Het karwei duurde acht jaar en leverde een kanaal op van ongeveer vier kilometer lang, dat in 1922 door koning Haakon VII is geopend.
Die geul is nog altijd het smalste en ondiepste stuk van de hele vaart van Bergen naar Kirkenes. Er staan boeien aan weerskanten, de schepen varen er stapvoets doorheen en de geul wordt met regelmaat opnieuw uitgediept omdat hij dichtslibt.
Wie aan dek staat, vaart hier tussen twee oevers door die je bijna kunt aanraken, met wadplaten aan beide kanten die bij eb droogvallen.
Het graafwerk kwam er niet voor het toerisme maar voor de post en de vis.
De kustlijn was sinds 1893 de enige betrouwbare verbinding met Noord-Noorwegen. Er waren geen wegen van betekenis, en in de winter was de zee de enige manier om post, medicijnen, meel en reizigers naar de dorpen te brengen.
De omweg over open zee kostte uren en was bij slecht weer gevaarlijk. Een binnendoorroute door de zeestraat scheelde tijd en, belangrijker, was beschut.
Voor de dorpen aan die zeestraat betekende het dat ze ineens op de lijn lagen. Risøyhamn is daardoor van een boerderij uitgegroeid tot een handelsplaats met een winkel, een school en een kade.
Dat het nu weer een gehucht is, zegt iets over wat er daarna gebeurde: toen er wegen en bruggen kwamen, verloor de kust haar knooppunten.
Andøya, het eiland waar deze plaats aan grenst, heeft iets wat je er niet verwacht.
Aan de noordkant staat sinds 1962 een lanceerbasis voor onderzoeksraketten. Er zijn er inmiddels duizend afgeschoten, vooral om metingen te doen in de bovenste luchtlagen en in het noorderlicht.
Die plek is daarvoor uitgezocht omdat hij precies onder de zone ligt waar het noorderlicht ontstaat. Een raket kan van hieruit binnen enkele minuten in het verschijnsel zelf zitten en meten wat er gebeurt.
Er is sinds enkele jaren ook een basis voor het lanceren van kleine satellieten bijgekomen, met de eerste vluchten in ontwikkeling. Andøya is daarmee een van de weinige plekken in Europa waar dat kan.
Verder ligt aan de noordpunt Andenes, waar de walvistochten vertrekken; dat ligt op ruim een uur rijden van hier. Wij hebben de afstanden, reistijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.
Andøya ziet er anders uit dan de rest van Vesterålen, en dat valt vanaf het water op.
Waar de buureilanden scherpe granieten bergen hebben, is dit eiland voor een groot deel vlak, met uitgestrekte hoogvenen. Dat is in Noorwegen zeldzaam en het maakt het gebied belangrijk voor weidevogels.
In dat veen zit bovendien bruinkool, wat betekent dat hier ooit een warm klimaat met bossen was. Het is de enige plek in Noorwegen waar gesteente uit het tijdperk van de dinosauriërs aan de oppervlakte komt.
Langs de westkust loopt een nationale toeristische route met uitkijkpunten, en het eiland heeft aan die kant lange stranden met wit zand, waar het water aanvoelt zoals je op deze breedtegraad verwacht.
In de zomer is het hier de hele nacht licht; in de winter is de kans op noorderlicht groot, en dan zie je vanaf dit eiland soms de meetraketten opstijgen.
Januari telt 42 reizen, maart 39 en oktober 39. April telt er 19 en juni 19.
Alle 560 aanlopen zijn van Hurtigruten en duren tien tot veertien dagen: de hele kustvaart van Bergen naar Kirkenes en terug.
Het schip ligt hier heel kort, vaak niet meer dan een kwartier, want er is nauwelijks vracht en er stappen weinig mensen op. Voor de meeste passagiers is dit dan ook geen aanloop maar een doorvaart.
Juist dat maakt het de moeite waard om aan dek te staan. De doorvaart door de geul is het bijzonderste deel van deze halte, en die zie je alleen van buiten.
De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Torvik, Trondheim, Nesna en Stamsund, met Sortland vlakbij.
Deze 2 rederijen uit ons aanbod doen Risøyhamn aan, samen goed voor 560 reizen.
| Rederij | Reizen langs Risøyhamn | Vanaf p.p. |
|---|---|---|
| Hurtigruten | 558 | €2033 |
| Havila Voyages | 2 | €1842 |
Andere rederijen kunnen hier ook varen. Wat hierboven staat is wat wij kunnen boeken.
Deze havens staan het vaakst op dezelfde reizen als Risøyhamn. Geen willekeurig lijstje: het getal is het aantal afvaarten waarop ze samen voorkomen.
445 afvaarten · pagina 4 van 19
