Cruises naar Ilhabela

Een eiland met driehonderd watervallen

Er komen 230 reizen langs in Ilhabela, een eiland voor de kust van de deelstaat São Paulo, ongeveer tweehonderd kilometer ten noordoosten van die stad.

Het eiland is driehonderdveertig vierkante kilometer groot en voor vierentachtig procent beschermd natuurgebied. De bergen komen tot ruim dertienhonderd meter en er stromen naar schatting driehonderd watervallen van de hellingen.

Dat komt door de regen: de bergrug vangt de vochtige zeewind en dat maakt dit een van de natste plekken van de Braziliaanse kust. Het bos dat er groeit is Atlantisch regenwoud, waarvan er nationaal nog maar een fractie over is.

De rederijen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, Azamara Cruises en Silversea Cruises. Wat er verder op dezelfde reizen staat is Santos, Rio de Janeiro, Búzios en Ilha Grande.

Er wordt getenderd naar de kade bij het stadje Vila. Bij deining kan dat vervallen.

De westkant en de oostkant

Het eiland heeft twee gezichten en er loopt maar één verharde weg.

De westkant, naar het vasteland gekeerd, is bewoond: daar liggen het stadje, de jachthavens, de hotels en de stranden met rustig water. De veerboot vanaf São Sebastião komt daar aan.

De oostkant, naar de open oceaan, is vrijwel onbewoond. Er is geen verharde weg naartoe; je komt er met een terreinwagen over een onverhard pad door het bos, of per boot.

Daar liggen de stranden waar gesurft wordt en waar de golven staan: Bonete, dat regelmatig als een van de mooiste stranden van Brazilië wordt aangewezen, is alleen te bereiken met een wandeling van drie uur of met een boot.

De rit dwars over het eiland duurt anderhalf uur en gaat door bos met watervallen langs de weg. Bij regen is dat pad slecht begaanbaar en dan gaan de tochten niet door.

Wat je aan de westkant hebt is het gemak: alles binnen een half uur, met stranden waar je met een taxi komt.

Wat er onder water ligt

In het kanaal tussen het eiland en het vasteland liggen meer scheepswrakken dan waar ook aan de Braziliaanse kust.

Er zijn er meer dan dertig geteld. Dat komt door de stroming en de wind in de zeestraat, die in de zeiltijd voor problemen zorgde, en doordat dit een drukke vaarroute was.

Het bekendste is de Príncipe de Astúrias, een Spaans passagiersschip dat in 1916 op de rotsen liep en zonk; er kwamen ruim vierhonderd mensen om. Het ligt op veertig meter diepte en is alleen voor ervaren duikers.

Ondieper liggen kleinere wrakken die met een gewone duikuitrusting te bezoeken zijn, en er zijn duikscholen in het stadje.

In het water zwemmen zeeschildpadden en er zijn dolfijnen. Bij de eilandjes voor de kust wordt gesnorkeld.

Het eiland heeft daarnaast een reputatie als zeilbestemming: er wordt jaarlijks een zeilweek gehouden die tot de grootste van Zuid-Amerika hoort, meestal in juli.

De muggen waar het eiland om bekendstaat

Er is één ding dat je hier moet weten voordat je van boord gaat.

Ilhabela heeft borrachudos: kleine zwarte kriebelmugjes die bij vochtig weer in zwermen voorkomen en waarvan de beet dagenlang jeukt en soms een litteken achterlaat.

Ze zijn er vooral in het bos, bij watervallen en aan de schaduwkant, en het meest bij zonsopgang en zonsondergang. Op de zonnige stranden met wind heb je er weinig last van.

Wat werkt is een middel met een hoge concentratie werkzame stof en bedekkende kleding. In de winkels op het eiland is een plaatselijk middel te koop dat de inwoners zelf gebruiken.

Dit is geen detail: het is de meest genoemde klacht van bezoekers en het bepaalt of je de watervallen leuk vindt of niet.

Verder gelden hier dezelfde regels als elders in Brazilië: laat waardevolle spullen aan boord, neem contant geld mee voor de strandtenten en drink geen kraanwater.

Wat er verder te doen is

Het stadje Vila is klein en koloniaal van opzet, met witgekalkte huizen en een kerk uit de achttiende eeuw.

Op het eiland staan resten van suikerrietplantages en van fazendas uit de tijd dat hier met tot slaaf gemaakte arbeid werd geproduceerd. Een deel daarvan is te bezoeken.

Wat er verder is: watervallen op korte afstand van de weg, waaronder de Cachoeira da Toca met natuurlijke glijbanen in de rots, en een tocht met een schoener rond de zuidpunt.

Voor wandelaars zijn er paden naar de Baía dos Castelhanos en naar de pieken, met gidsen die verplicht zijn op de langere routes.

Wie liever niets doet: de stranden aan de westkant liggen op tien tot twintig minuten met een taxi en hebben rustig water.

Het eten is vis, garnalen en de azul-marinho: een stoofpot van vis met groene banaan die het water blauw kleurt, en die van dit eiland komt.

Wanneer de schepen komen

De aanlopen vallen in de zuidelijke zomer, van november tot april. Daarbuiten komt hier vrijwel niets langs.

Dat is de Braziliaanse cruiseperiode. Het weer is dan vijfentwintig tot vierendertig graden, vochtig, met buien in de middag; dat is meteen het natste seizoen op dit eiland.

Van mei tot september is het droger en koeler, met twintig tot vijfentwintig graden, en dan liggen er geen schepen.

De zee is drieëntwintig tot zesentwintig graden. In januari en februari is het eiland vol met Brazilianen op vakantie en zijn de stranden druk.

Reken erop dat een tenderdag korter is dan hij lijkt. Wie de oostkant wil zien, moet vroeg van boord en een tocht vooraf regelen; die tochten duren een halve dag.

Bij regen zijn de onverharde wegen naar de oostkant vaak dicht. Vraag dat na voordat je een tocht boekt.