Cruises naar Hilo

De natste stad van de Verenigde Staten

Er komen 303 reizen langs in Hilo en er vertrekt er geen enkele. Wie hier komt met een beeld van Hawaï als zonnig strandeiland, klopt dat beeld voor deze kant niet.

Hilo krijgt gemiddeld ruim drieduizend millimeter regen per jaar, ongeveer vier keer zoveel als Nederland, en het regent er op meer dan tweehonderd dagen. Het is daarmee de natste stad van de Verenigde Staten.

De reden is de passaatwind. Die komt van het noordoosten aanwaaien over duizenden kilometers oceaan, loopt hier tegen een vulkaan van vier kilometer hoog op, en moet omhoog; daarbij koelt de lucht af en valt alles wat erin zit als regen.

Aan de andere kant van het eiland, veertig kilometer verderop, valt daardoor vrijwel niets. Daar liggen de resorts en de stranden.

Wat die regen wel oplevert is groen: watervallen, varens van drie meter hoog en een botanische tuin met planten uit de hele tropen. Neem een regenjas mee en verwacht buien die net zo snel weer voorbij zijn.

Een vulkaan die je kunt zien werken

Op ongeveer vijfenveertig kilometer ligt de Kilauea, een van de actiefste vulkanen ter wereld.

Hij barst niet uit met een knal maar laat lava lopen; die is dun en vloeibaar en stroomt over de helling in plaats van te ontploffen. Daardoor kun je er relatief dicht bij komen, en dat is precies wat het nationaal park mogelijk maakt.

Tussen 1983 en 2018 heeft hij vijfendertig jaar vrijwel onafgebroken lava geproduceerd. In 2018 stortte de krater in en veranderde alles: er ontstond een gat van vijfhonderd meter diep, en een dorp verderop is onder de lava verdwenen.

Sindsdien is hij met tussenpozen actief, met perioden waarin er een meer van gloeiende lava in de krater staat. Of je iets ziet hangt volledig af van het moment; er zijn maanden waarin er niets gebeurt.

Reken op anderhalf uur rijden per kant en op koud weer boven: de kraterrand ligt op twaalfhonderd meter en het is er tien graden kouder dan aan de kust. Wij hebben de toestand van de vulkaan, de tarieven en de reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Twee golven die de stad hebben weggevaagd

Aan de baai voor de stad ligt een brede strook gras met sportvelden en palmen, en daar staat met opzet niets.

Op 1 april 1946 kwam er een vloedgolf de baai in die was veroorzaakt door een aardbeving bij de Aleoeten, vierduizend kilometer noordelijker. Ze was meer dan tien meter hoog en er kwamen in Hilo zesenzestig mensen om, onder wie een klas schoolkinderen.

In 1960 gebeurde het opnieuw, na de zwaarste aardbeving die ooit is gemeten, in Chili. De golf deed er vijftien uur over om de Stille Oceaan over te steken en doodde hier eenenzestig mensen.

Na die tweede keer is besloten het laaggelegen deel van de binnenstad niet te herbouwen. Dat is het park geworden, als bufferzone, en de stad is landinwaarts en hoger opgeschoven.

Uit die twee rampen is een waarschuwingsstelsel voor de hele Stille Oceaan voortgekomen, dat vanaf Hawaï wordt bediend. Er is een museum in de stad dat dat verhaal vertelt, met ooggetuigen op film.

Een stad die er nog uitziet als vroeger

Doordat het toerisme naar de andere kant van het eiland trok, is het centrum van Hilo grotendeels blijven staan zoals het was.

Er staan houten winkelpanden uit de jaren twintig en dertig met luifels over de stoep, en er zit een markt met tropisch fruit, orchideeën en poke. Het is een werkstad en geen toeristenplaats.

Buiten de stad ligt een tuin in een ravijn aan zee met ruim tweeduizend soorten, aangelegd op grond die de eigenaar in 1977 met een machete heeft opengehakt; hij deed er acht jaar over.

Boven op de vulkaan Mauna Kea, op ruim vierduizend meter, staan telescopen van een reeks landen. Die berg is een van de beste plekken ter wereld voor sterrenkunde: hoog, droog en ver van elk stadslicht.

Dat terrein ligt gevoelig. Mauna Kea is voor de Hawaïaanse bevolking heilig, en tegen de bouw van een nieuwe grote telescoop is jarenlang geprotesteerd en geblokkeerd.

Een piek in januari

Januari telt 81 reizen, november 47 en september 41. Juni en juli tellen er elk 11.

Die januaripiek is opvallend en heeft weinig met het weer te maken: het is hier het hele jaar door vijfentwintig tot dertig graden. Het zijn de schepen die dan vanuit de Amerikaanse westkust een winterronde door de eilanden maken en de lange overtochten die in die maanden varen.

185 van de 303 reizen duren vijftien dagen of langer; dat zijn de oversteken vanaf het vasteland en verder de Stille Oceaan op. 115 duren zes tot negen dagen, en dat is het rondje langs de eilanden vanuit Honolulu (124 vertrekken).

112 van de aanlopen zijn van één schip, dat onder Amerikaanse vlag vaart en daardoor als enige tussen de eilanden mag varen zonder een buitenlandse haven aan te doen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Honolulu, Kahului, Kauai en Kailua Kona.

Waar je op moet letten

• Neem een regenjas mee; dit is de natste stad van het land.
• De vulkaan ligt anderhalf uur rijden en het is er koud.
• Of je lava ziet is niet te voorspellen.
• Het park aan de baai is een bufferzone, geen park uit weelde.
• De zonkant ligt aan de andere kant van het eiland.