Cruises naar Dürnstein

Hier zat Richard Leeuwenhart gevangen

Er komen 954 reizen langs in Dürnstein en er vertrekt er geen enkele. Het dorp ligt midden in de Wachau, het stuk Donau tussen Melk en Krems dat als het mooiste van de rivier geldt.

Boven het dorp staat een burchtruïne op een rots, en daar heeft in de winter van 1192 op 1193 de koning van Engeland gezeten.

Richard Leeuwenhart kwam op de terugweg van een kruistocht door dit gebied en probeerde er vermomd doorheen te reizen, omdat hij ruzie had met de hertog van Oostenrijk. Hij werd herkend, gevangengenomen en hier vastgehouden, en daarna overgedragen aan de Duitse keizer.

Het losgeld dat Engeland uiteindelijk betaalde was enorm: naar verluidt het veelvoud van wat de kroon in een jaar aan inkomsten had. Er is speciaal belasting voor geheven, en het heeft het land jaren gekost.

Een blauwe toren die van ver te zien is

Wat je vanaf het water als eerste opvalt is niet de ruïne maar de kerktoren eronder.

Die is blauw met wit geschilderd, in een barokke vorm met beelden erop, en hij steekt boven de daken uit tegen de bruine wijnterrassen. Het is een van de meest gefotografeerde beelden van de Donau en het staat op vrijwel elke brochure van deze reis.

De kerk hoort bij een klooster van augustijner koorheren dat in de achttiende eeuw is verbouwd. Van binnen is de kerk uitbundig, met een balkon dat over de rivier uitkijkt.

Het dorp zelf telt nog geen duizend inwoners en bestaat uit één straat langs de rivier, met een stadspoort aan beide uiteinden. Het is in een half uur doorgelopen en in het hoogseizoen is het er vol.

Naar de ruïne klimmen kost ongeveer een half uur over een steil pad met losse stenen. Boven heb je het uitzicht over de bocht van de rivier waar het dorp in ligt; dat is de moeite, maar het is geen wandeling op gladde zolen.

Abrikozen en Grüner Veltliner

De Wachau is een wijnstreek met een eigen stelsel, en dat kom je hier tegen.

De wijn wordt hier ingedeeld in drie klassen die niets met herkomst te maken hebben maar met rijpheid: Steinfeder is het lichtst, Federspiel zit ertussen en Smaragd is het krachtigst. Die namen zijn in 1983 door de wijnboeren zelf bedacht en gelden alleen in dit dal.

Wat er groeit is vooral Grüner Veltliner en Riesling, op terrassen die met de hand in de rots zijn gelegd en waarvan sommige meer dan duizend jaar oud zijn. In de smalste stukken past er één rij stokken op een bank.

Tussen die wijngaarden staan abrikozenbomen. De marille uit dit dal heeft een beschermde naam, en de bloei valt eind maart en duurt twee weken; de oogst is in juli. Er wordt jam van gemaakt, en likeur, en er staan langs de weg kraampjes die niets anders verkopen.

In de dorpen zitten Heurigen, wijnlokalen waar de boer zijn eigen wijn schenkt en waar een bosje takken boven de deur aangeeft dat er open is.

Wat je vanaf het schip ziet

De Wachau is zesendertig kilometer lang en de doorvaart duurt ongeveer twee uur, en Dürnstein ligt daar ongeveer halverwege.

Dat betekent dat de aanleg hier vaak kort is en dat het varen zelf een deel van de bezienswaardigheid is. De rederijen plannen dit stuk bij voorkeur overdag; kijk in je vaarschema wanneer je erdoorheen gaat.

Onderweg passeer je Weissenkirchen, Spitz en Willendorf, waar in 1908 het bekende vrouwenbeeldje van dertigduizend jaar oud is gevonden. Die plaatsen worden meestal niet aangedaan maar zijn wel te zien.

Wie liever loopt of fietst: langs de zuidoever ligt een doorlopend pad dat vrijwel vlak is, en op sommige reizen kun je in Dürnstein van boord en in Krems weer aan boord.

Het hele dal staat sinds 2000 op de Werelderfgoedlijst, om de combinatie van landschap, wijnbouw en bewoning die er al zo lang naast elkaar bestaan.

November is de drukste maand

November telt 146 reizen, oktober 126 en december 120. Februari telt er 3 en januari 6.

Dat november en december samen bijna een derde van het jaar uitmaken heeft één reden: de kerstmarkten. Op de binnenplaats van het klooster wordt er een gehouden, en de dorpen in het dal hebben er elk een.

Het najaar is om een andere reden druk: dan is de oogst bezig en staan de terrassen in kleur, en dat is het beeld waarvoor mensen deze reis boeken.

388 van de 954 reizen duren vijf tot zeven dagen; dat is de Donauweek. Daarnaast zijn er 124 reizen van hoogstens vier dagen, en dat zijn de korte kerstmarktlussen.

De reizen komen uit Budapest (319), Passau (181) en Amsterdam (100). De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Wenen, Budapest, Regensburg en Melk, en de rederijen zijn Emerald Cruises, Scenic River Cruises, A-ROSA en Celebrity Cruises.

Waar je op moet letten

• Het dorp is één straat en in een half uur doorgelopen.
• De klim naar de ruïne kost een half uur over los gesteente.
• Blijf aan dek voor en na de stop; de doorvaart is de bezienswaardigheid.
• De abrikozenbloei valt eind maart en duurt twee weken.
• November en december zijn het drukst, voor de kerstmarkten.