Cruises naar Fernandina

Het jongste eiland van de Galápagos

Er komen 263 reizen langs in Fernandina en er vertrekt er geen enkele. Van de eilanden in deze archipel is dit het jongste en het meest actieve.

De Galápagos liggen op een vaste plek in de aardmantel waar magma omhoogkomt, terwijl de plaat erboven naar het oosten schuift. Elk eiland is daardoor boven diezelfde plek ontstaan en daarna weggedreven.

Hoe verder oostelijk, hoe ouder: de oostelijke eilanden zijn miljoenen jaren oud en slijten weg. Fernandina ligt het verst westelijk, is naar schatting minder dan een miljoen jaar oud en groeit nog.

De vulkaan La Cumbre, die vrijwel het hele eiland vormt, is in de afgelopen decennia meermalen uitgebarsten. Er stroomt dan lava in zee en het eiland wordt iets groter.

Wat je aan land ziet is dan ook grotendeels kaal: zwarte lavavelden met scheuren en spleten, met hier en daar een cactus die zich in een barst heeft gevestigd.

Een hagedis die de zee in gaat

Op de zwarte rotsen bij het aanlandingspunt liggen duizenden zeeleguanen op elkaar gestapeld.

Dit is de enige hagedis ter wereld die in zee zijn voedsel zoekt. Hij duikt tot tien meter diep en graast algen van de rotsen, tot een half uur onder water, en komt daarna terug om op te warmen.

Het zoute water is een probleem dat hij op een eigen manier oplost. Er zit een klier in zijn kop die zout uit het bloed haalt, en dat wordt er met kracht uitgeniesd; de dieren zitten daardoor onder een witte laag.

Ze liggen dicht op elkaar omdat ze na het duiken sterk zijn afgekoeld en elkaars warmte gebruiken. Zwart lavagesteente in de zon helpt daarbij.

De grootste kolonie van de hele archipel zit hier. In jaren met El Niño, als het water warmer is en de algen verdwijnen, sterft een groot deel; de dieren krimpen dan zelfs in lengte en groeien daarna weer aan.

Een aalscholver die niet meer vliegt

Op ditzelfde eiland leeft een vogel die zijn vermogen om te vliegen is kwijtgeraakt.

De galapagosaalscholver heeft vleugels die ongeveer een derde zijn van wat hij nodig zou hebben. Hij komt alleen voor op Fernandina en op het naburige Isabela, en er zijn er naar schatting rond de tweeduizend.

Dat hij zijn vleugels verloor, komt doordat hij ze niet nodig had. Er waren op deze eilanden geen roofdieren op het land, en het voedsel lag in het water vlak voor de kust; vliegen kost energie die dan beter in duikspieren gaat zitten.

Hij zwemt met krachtige poten tot vijftien meter diep. Na het duiken staat hij met zijn stompjes gespreid te drogen, precies zoals zijn vliegende verwanten dat doen.

Die aanpassing maakt hem kwetsbaar. Een enkele uitbraak van ziekte, een olievlek of een aan land gebrachte kat kan een groot deel van de populatie treffen.

Een eiland zonder verstekelingen

Fernandina heeft iets wat op de wereld zeldzaam is: er zijn vrijwel geen soorten aangekomen die er niet horen.

Op de meeste eilanden van de archipel zijn in de loop van de eeuwen geiten, ratten, katten, muizen en planten terechtgekomen, met walvisvaarders en kolonisten mee. Die hebben grote schade aangericht; op sommige eilanden zijn ze pas na jarenlange uitroeiingscampagnes weg.

Hier is dat niet gebeurd, en dat is de reden dat de regels zo streng zijn. Je gaat alleen aan land met een erkende gids, op een vast pad, na controle van je schoenzolen en je tassen.

Er is één bezoekplek op het hele eiland, aan de noordoostpunt. Verder is het gesloten.

Dat is geen overdreven voorzichtigheid. Eén zwangere rat die van boord komt kan hier meer aanrichten dan een uitbarsting. Wij hebben de vaartijden, tarieven en toegangsregels niet ter plaatse gecontroleerd.

Een jaar zonder seizoen, tegen een hoge prijs

Oktober telt 28 reizen, september 24 en november en december elk 23. Juli telt er 11 en dat is de laagste maand.

Het verschil tussen de drukste en de stilste maand is hier tweeënhalf keer. Op de evenaar bestaat geen winter, en de eilanden zijn het hele jaar open.

Wat het jaar wel kent is twee soorten weer: van december tot mei is het warm en vallen er buien, van juni tot november is het koeler en droger doordat een koude zeestroom langs de eilanden trekt. Voor het onderwaterleven is die koude tijd de betere.

134 van de 263 reizen duren vijf tot zeven dagen en 92 tien tot veertien. Ze vertrekken vanaf de eilanden zelf, uit San Cristóbal (117) en Baltra (60), of uit Quito (49) met een vlucht erheen.

Dat is een veelvoud van wat een Caribische week kost, en het komt doordat het aantal bezoekers per jaar aan een quotum is gebonden en de schepen klein zijn: de rederijen zijn Silversea Cruises, Hurtigruten Expeditions en Celebrity Cruises.

Waar je op moet letten

• Je gaat alleen met een gids aan land, op een vast pad.
• Schoenen en tassen worden gecontroleerd; neem geen zaden of etensresten mee.
• Blijf twee meter van de dieren; ze wijken niet uit.
• De lava is scherp; stevige schoenen zijn nodig.
• Er is geen seizoen; alleen droog of nat.