Haven · Egypte
Er komen 332 reizen langs in Edfoe en er vertrekt er geen enkele. Wie hier van boord gaat, ziet een tempel die er vrijwel compleet bij staat: met dak, met muren, met poorten.
Dat is voor Egypte hoogst ongewoon. De reden is dat het gebouw eeuwenlang tot aan de kapitelen van de zuilen onder zand en puin heeft gezeten, met een dorp bovenop.
Woestijnzand, Nijlslib en de resten van afgebroken huizen hebben het langzaam bedolven. Wat onder de grond zit, verweert niet en wordt niet als bouwmateriaal weggehaald, en dat is precies wat er met de meeste andere tempels wel is gebeurd.
In de jaren zestig van de negentiende eeuw is het opgegraven door een Franse archeoloog, die de bewoners liet verhuizen en het zand liet afvoeren. Wat eronder tevoorschijn kwam was grotendeels intact.
Op de foto's van vlak voor die opgraving is te zien hoe ver het was weggezakt: alleen de bovenkant van de grote poort stak nog boven het dorp uit.
De tempel is gewijd aan Horus, de god die als valk of als man met een valkenkop wordt afgebeeld.
Bij de ingang staan twee beelden van zwart graniet die hem als valk voorstellen, met de dubbele kroon van Boven- en Beneden-Egypte op. Ze zijn ongeveer drie meter hoog.
Op de binnenmuren staat het verhaal van de strijd tussen Horus en Seth uitgehouwen, met tekst en beeld naast elkaar, als een strip. Seth, die zijn vader Osiris had gedood, wordt daarin afgebeeld als een nijlpaard dat stukje bij beetje wordt verslagen.
Onderzoekers denken dat die reliëfs de tekst zijn van een toneelstuk dat hier jaarlijks werd opgevoerd, met priesters in rollen. Er staan zelfs aanwijzingen bij over wie wat zegt.
Verder was er het jaarlijkse feest waarbij het beeld van de godin Hathor per boot vanuit Dendera stroomopwaarts kwam om Horus te bezoeken. Dat duurde dagen en de hele streek liep uit.
De tempel is jonger dan de meeste bezoekers verwachten.
Er is aan gebouwd tussen 237 en 57 voor Christus, onder de Ptolemeeën: de Griekse dynastie die na Alexander de Grote over Egypte regeerde en die eindigde met Cleopatra. De bouw heeft ruim honderdtachtig jaar geduurd.
Die koningen waren Grieks van afkomst en taal, maar lieten zich op deze muren afbeelden als farao, in Egyptische kleding en met Egyptische kronen, offerend aan Egyptische goden. Dat was een bewuste keuze om gezag te krijgen bij de bevolking.
Doordat de tempel compleet is, is hij voor onderzoekers een handboek geworden. Op de muren staan de kalender van de feesten, de lijst van gebieden die aan de tempel toebehoorden en zelfs recepten voor wierook en zalf.
Er is ook een kleine ruimte die als bibliotheek diende, met op de wand een inventaris van de boekrollen die er lagen.
Dit is de praktische kant, en er zit een kanttekening aan.
De tempel ligt ongeveer een kilometer van de kade, en de vaste gewoonte is dat bezoekers die afstand met een koets afleggen: een tweewielig rijtuigje met één paard ervoor. Er staan er tientallen op de kade te wachten als er schepen liggen.
Over de staat van die paarden bestaat al jaren kritiek, van dierenwelzijnsorganisaties en van bezoekers. Er zijn plaatselijke initiatieven om er iets aan te doen en de situatie verschilt per koetsier; het oordeel of je meegaat laten wij aan de lezer.
Lopen kan ook, en sommige rederijen zetten een bus in. Vraag dat vooraf na, want het staat niet altijd op het programma.
Reken erop dat er bij de tempel wordt aangesproken door verkopers, en dat afdingen normaal is. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.
Oktober telt 59 reizen, december 49 en november 47. In juli komt hier niets langs, in augustus 1 en in juni 5.
De hitte is daarvoor de reden. In Boven-Egypte loopt het kwik in juni tot en met augustus overdag op tot ver boven de veertig graden, en dit terrein heeft nauwelijks schaduw.
Van oktober tot april is het overdag vijfentwintig tot dertig graden. Ook dan is de vroege ochtend het beste moment, en de meeste schepen leggen daar hun bezoek dan ook.
Alle 332 reizen vertrekken uit Caïro, en Edfoe staat op precies evenveel reizen als Luxor, Aswan en Esna. Die vier komen op elke Nijlcruise langs.
176 reizen duren zes tot negen dagen en 171 tien tot veertien.
Deze ene rederij uit ons aanbod doet Edfu aan, goed voor 332 reizen.
| Rederij | Reizen langs Edfu | Vanaf p.p. |
|---|---|---|
| AmaWaterways | 332 | €5378 |
Andere rederijen kunnen hier ook varen. Wat hierboven staat is wat wij kunnen boeken.
Deze havens staan het vaakst op dezelfde reizen als Edfu. Geen willekeurig lijstje: het getal is het aantal afvaarten waarop ze samen voorkomen.
304 afvaarten · pagina 13 van 13
