Cruises naar Easter Island

Veertig reizen dragen Europa terwijl de titel Valparaiso zegt

Er komen 58 reizen langs in Easter Island en er vertrekt er geen enkele. Bij achtenveertig van die zevenenvijftig staat Europa als vaargebied.

Dit is het meest afgelegen bewoonde eiland ter wereld, midden in de Stille Oceaan. Wij hebben per reis nagekeken of er een Europese haven op de route staat, en bij acht is dat zo.

Bij veertig is dat niet zo, en dat is het op een na hoogste aantal foute Europa-tags dat wij op een pagina hebben geteld; alleen Casa de Campo in de Dominicaanse Republiek zit met tweeenveertig hoger.

De titels van die reizen spreken het etiket zelf tegen. Er staat Lautoka to Valparaiso in, Papeete to Valparaiso, Fiji to the Chilean coast en Easter and Pitcairn Islands.

Dat is de vijfde keer in deze reeks dat wij dat zien. Eerder waren het reizen die Round Australia heten, Seychelles Island Hopping, Antillen en Dominicaanse Republiek, en World Cruise Australia and South Pacific.

Ga hier dus af op de vertrekhaven. Veertien reizen beginnen in Miami, zeven in Papeete en vier in Lautoka en Fort Lauderdale.

Of je aan land komt, weet je pas die ochtend

Dit eiland heeft geen haven. Er is een aanlegsteigertje voor vissersboten en verder niets.

Cruiseschepen liggen voor de ankers in open water en zetten passagiers met tenders af. Er is aan geen enkele kant beschutting, want het eiland is een driehoek van vulkanisch gesteente in een oceaan die vierduizend kilometer aanloop heeft.

Dat betekent dat een landing hier vaker vervalt dan waar ook. Wij hebben geen cijfer om dat mee te staven, maar het is bij reizigers en rederijen algemeen bekend en het wordt in het programma ook zo aangekondigd.

Wat wij wel zien is dat de reizen hier lang zijn: er zitten veertien verschillende lengtes in van zestien tot veertig nachten, met vijf van drieentwintig nachten als grootste groep. Dat is logisch, want er is geen korte manier om hier te komen.

Het dichtstbijzijnde bewoonde land is Pitcairn, op ongeveer tweeduizend kilometer, en dat staat in de buurhavenlijst van deze pagina. De Chileense kust ligt op zevenendertighonderd kilometer.

Reken er dus op dat dit een bestemming is die je kunt mislopen, en dat het schip in dat geval doorvaart. Boek geen reis van vier weken uitsluitend hiervoor.

Het instortingsverhaal dat u kent, klopt waarschijnlijk niet

Over dit eiland bestaat een verhaal dat in de jaren negentig en tweeduizend overal is naverteld, en dat wordt inmiddels sterk betwist.

Dat verhaal luidt dat de bewoners hun eigen bos hebben opgemaakt om beelden te vervoeren, dat de bevolking daardoor van tienduizenden naar een handjevol instortte, en dat het eiland een waarschuwing is voor wat een samenleving zichzelf kan aandoen.

Er is de laatste jaren veel onderzoek gedaan dat daar tegenin gaat. Uit een studie van de steentuinen waarmee hier werd verbouwd, gepubliceerd in 2024, komt naar voren dat er nooit voedsel is geweest voor meer dan ongeveer drieduizend mensen, en dat er dus ook geen overbevolking kan zijn geweest die instortte.

Ook het bos is genuanceerd: de palm die hier stond is vermoedelijk vooral verdwenen door ratten die met de eerste bewoners meekwamen en de zaden opaten, en niet door houtkap alleen.

Wat wel vaststaat en zelden centraal staat: in 1862 en 1863 hebben Peruaanse slavenhalers ongeveer vijftienhonderd mensen van dit eiland weggehaald, een derde tot de helft van de bevolking, waaronder de koning en vrijwel iedereen die het schrift kon lezen. Wie later terugkwam bracht pokken mee.

Rond 1877 waren er honderdelf mensen over. De ineenstorting die iedereen kent is dus grotendeels het werk geweest van bezoekers, en dat is een ander verhaal dan het verhaal dat u kent.

Negenhonderd beelden, en vierhonderd die nooit af zijn gekomen

Op dit eiland staan ongeveer negenhonderd beelden van vulkanisch tufsteen, gehouwen tussen ongeveer 1250 en 1500.

Zij stellen voorouders voor en zij kijken vrijwel allemaal het land in, naar de dorpen die zij moesten beschermen, en niet naar zee. De grootste die is opgericht weegt ongeveer tweeentachtig ton.

Aan de helling van een uitgedoofde vulkaan ligt de steengroeve waar zij zijn gemaakt, en daar staan er nog bijna vierhonderd in verschillende stadia: sommige half uit de rots, sommige onderweg, sommige rechtop in de grond met alleen het hoofd erboven. Dat is de indrukwekkendste plek van het eiland.

Hoe zij zijn vervoerd is lang een raadsel geweest. De overlevering zegt dat de beelden liepen, en dat leek een verhaal tot onderzoekers in 2012 een kopie van vijf ton met drie groepen mensen aan touwen werkelijk rechtop hebben laten waggelen, in een paar honderd meter.

Dat sluit aan bij de vorm: de beelden hebben een naar voren hellende buik en een gebogen onderkant die daarvoor precies geschikt is. Het is niet bewezen dat het zo is gegaan, maar het kan.

Op de rand van een andere krater ligt een dorp van steen waar tot in de negentiende eeuw jaarlijks een wedstrijd werd gehouden om het eerste sterneei van het seizoen, waarbij mannen van de klif afklommen en naar een eilandje zwommen. De winnaar bepaalde een jaar lang wie er over het eiland ging.

Praktisch

Er wonen ongeveer achtduizend mensen, vrijwel allemaal in het enige dorp aan de westkust, en het eiland is honderdvierenzestig vierkante kilometer.

Het hele eiland behalve het dorp is nationaal park en er geldt een toegangsprijs die bij aankomst wordt geheven. Je mag daarbinnen niet zonder gids en niet buiten de paden, en dat wordt gehandhaafd.

Er wordt 8 maanden per jaar aangelegd, met januari op vierentwintig en oktober op twaalf. Van mei tot en met juli komt hier niets.

De prijzen lopen van zesendertighonderdnegenenveertig euro tot negenentachtigduizend vierhonderdnegenendertig, en bij acht van de zevenenvijftig reizen ontbreekt het bedrag.

Neem contant geld mee en reken op weinig voorzieningen. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Papeete, Fakarava, San Antonio en Sydney, Australië.

Wij hebben de afstanden, tarieven, regels en omstandigheden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Veertig reizen staan onder Europa en komen er niet. De titel verraadt ze zelf.
• Een landing kan vervallen. Er is geen haven en geen beschutting.
• Het bekende instortingsverhaal wordt betwist. De grootste klap kwam in 1862.
• Je mag niet zonder gids het park in en er is toegangsgeld.
• Van mei tot en met juli komt hier niets.
• Dit is een lange reis. Zestien tot veertig nachten, en er is geen korte weg.